مفهوم و جایگاه صلاحدید در حقوق بین الملل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد حقوق بین الملل، دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران نویسنده مسئول

3 استاد حقوق بین الملل، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

یکی از موضوعاتی که در حقوق بین الملل پیرامون آن تعیین تکلیف نشده و از نقاط خاکستری حقوق بین الملل محسوب می شود، مسئله صلاحدید است. خاکستری بودن صلاحدید در حقوق بین الملل، به صاحب حق این امکان را می دهد که با اعمال آن، متفاوت از قانون رفتار کند اما در عین حال مسئولیتی نداشته باشد. موضوع صلاحدید در عملکرد شورای امنیت، دولتها و قضات محاکم بین المللی - از جمله دیوان بین المللی دادگستری که مورد مطالعه این مقاله است- در قالب صلاحدید قضایی قابل مشاهده است، اما محدوده و چارچوب آن مشخص نیست. در این مقاله تلاش می شود ضمن بیان مفهوم صلاحدید و حوزه های قابل اعمال، به تبیین این موضوع بپردازیم که میان استبداد رای و استفاده از اختیار در قالب اصول و دستورالعمل ها تفاوت وجود دارد و این اختیارات باید در چارچوبی قانونی اعمال شود. به عبارت دیگر صلاحدید به معنای اعمال سلیقه توسط صاحب حق نیست و قوانین بین المللی خود یک راهنمای مشروع برای اعمال این اختیار است. بنابراین در حقوق بین الملل برای اعمال صلاحدید در همه حوزه ها، محدوده و چارچوب تعیین گردیده است.

کلیدواژه‌ها