سازوکار نظارت بر نقض اصول مربوط به حقوق ملت در ساختار حقوق اساسی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری تخصصی، گروه حقوق، واحد شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، واحد شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران (نویسنده مسئول).

چکیده

قانون اساسی میثاق میان ملت و دولت‌ و بـیانگر نـهادها و مناسبات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه و حقوق و آزادی‌های اساسی ملت و ترسیم‌کننده چارچوب نظام حکومتی‌ است. طبیعتاً نظام حکومتی که بر مبنای قانون اساسی پذیرفته شـده و از‌ سـوی‌ مـلت‌ تشکیل‌ می‌شود باید در جهت حفظ و حراست از قانون اساسی و اجـرای‌ مـقررات آن همت گمارد. قانون‌ اساسی ممکن است از یک سو با تصویب قوانین عادی یا دستورات و مقررات‌ لازم‌ الاجرای‌ دولتی و از سوی دیگر با نـقض عـملی مـقررات آن یا کوتاهی‌ در‌ فراهم‌ کردن زمینه‌های اجرایی آن، مورد تجاوز قرار گـیرد. همین امر بحث نظارت بر قانون اساسی را به یک موضوع مهم مبدل ساخته است. سؤال اساسی که در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد به بحث حقوق ملت در قانون اساسی و ساز و کارهای نظارت بر این حقوق مربوط می‌شود. یافته-های تحقیق حاکیست برابری، امنیت و آزادی مهم‌ترین حقوق مردم در فصل سوم قانون اساسی است که شورای نگهبان وظیفه نظارت بر این حقوق در حوزه تقنینی را بر عهده دارد و رئیس جمهوری و مجلس شورای اسلامی مسئول نظارت بر اجرای حقوق مردم در قانون اساسی است و دیوان عدالت اداری به تخلفات ناشی از نقض حقوق ملت رسیدگی می‌کند.

کلیدواژه‌ها