بازنمایی چالش های تقنینی فرارویِ « میانجیگری و صلح میان طرفین » ؛ الگوهای اجرای عدالت ترمیمی در حقوق کیفری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد کرمانشاه

2 عصو‌هیات علمی دانشگاه علوم انتظامی امین

3 استادیار دانشگاه ازاد کرمانشاه

چکیده

چکیده
« میانجیگری و سازش » از چندین شیوه های ارائه دهنده ی فرآیندهای گفتمان عدالت ترمیمی می باشند که در ربع آخر سدّه ی بیستم میلادی در پاسخ به ناکارآمدی های رهیافت سِزادهی وارد ادبیّات حوزه های پژوهشی و اجرایی نظام عدالت کیفری گردید . اصلاح طلبان حقوق کیفری ایران نیز در پرتو این گفتمان و دستاوردهای تطبیقی آن ، برای نخستین بار به « میانجیگری و صلح » ، به عنوان تنها شیوه های خصوصی پاسخ به جرم در مواد 1،82 و192 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 ه.ش ، و آیین نامه ی میانجیگری جنبه ی رسمی دادند . هدف پژوهش که به روش تحلیلی و توصیفی انجام شده است بازنمایی چالش های تقنینی فرارویِ این دو شیوه ی ترمیمی در نظام حقوق کیفری ایران است . یافته ها نشان می دهد که این دو فرآیند ترمیمی نقش ارزنده ای در تحقّق اهداف عدالت کیفری همچون ؛ قضازُدایی ، تشفی خاطر بزدیده و غیره را دارند . با وصف گرایش سیاست جنایی اسلامی - ایرانی به گفتمان ترمیمی ، متأسفانه شکل رسمی سازی شده این دو فرآیند ، حکایت از توفیق نسبی قانونگذار ایرانی در راستای توسعه ی میانجیگری و صلح خصوصی در مُدل کمینه خواه دارد ، که قطعاً شناخت و تحلیل مبانی این نوع چالش ها می تواند مسیر ورود عدالت ترمیمی و سایر فرآیندهای آن را در نظام رسمی کیفری ایران به سمت مُدل بیشینه خواه توسعه بخشیده و چشم انداز کارآمدتری از « اجتماعی سازی » سیاست جنایی ایران را ترسیم نماید .

کلیدواژه‌ها