مطالعه تطبیقی مسئولیت مدنی شخص نیکوکار در فقه و حقوق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی حقوق خصوصی از دانشگاه اصفهان -قاضی دادگستری- مدس دانشگاه علوم قضایی

2 دانشیار .عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه اصفهان.

3 دکترای حقوق خصوصی از دانشگاه اصفهان، عضو هیئت علمی (استادیار) دانشگاه

چکیده

قاعده احسان از جمله قواعد فقهی است که در جهت حمایت از اشخاص محسن، ضمان ناشی از اعمال آنان را منتفی میداند. مشابه این قاعده، نظریه مصونیت نیکوکار است که با سابقه ای 2000 ساله در حقوق کامن لا شکل گرفته و مانند قاعده احسان نیکوکاران را معاف از مسئولیت قلمداد می کند. هر یک از این قواعد، شرایطی را برای نیکوکار برشمرده اند که در دو شرط؛ اقدام براساس حسن نیت یا انگیزه احسان و عدم دریافت عوض برای عمل انجام شده، اتفاق نظر دارند. گذشته از مسئله معافیت نیکوکاران که در کتب و مقالات متعددی بررسی شده است، موضوع قابل توجه معافیت نیکوکاران از مسئولیت است که بیحد و حصر و مطلق نیست. شخص نیکوکار نیز در شرایطی مسئول خسارات وارده از اعمال خود است هرچند با انگیزه احسان و بلاعوض اقدام نموده باشد. از جمله این موارد ایجاد صدمات و خسارات عمدی، ضرر بیشتر و وجود تکلیف قانونی یا قراردادی در کمک به دیگران و یا ایراد ضرر به صورت اتلاف است که در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرد.

کلیدواژه‌ها