مسئولیت مدنی دریافت کنندگان جنین آزمایشگاهی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد رشته حقوق خصوصینویسنده مسئول مکاتبات

چکیده

چکیده
اهداء جنین به عنوان یک روش مهم درمان ناباروری، عبارت است از واگذاری داوطلبانه و رایگان یک یا چند جنین از زوج های واجد شرایط در قانون به مراکز مجاز تخصصی درمان ناباروری برای انتقال به زوج های متقاضی دارای شرایط مقرر در قانون؛ در این روش درمان، روابط بسیاری بین اشخاص درگیر از جمله کادر درمانی با اهداکننده و دریافت کننده ی جنین و طفل و اهداکننده ی جنین با دریافت کننده و طفل و دریافت کننده ی جنین با اهداکننده و طفل ایجاد می شود که هر کدام منبع بالقوه ای برای ادعای خسارت و اقامه ی دعوی مسئولیت مدنی می باشد؛ بحث در خصوص موجبات مسئولیت مدنی دریافت کنندگان جنین آزمایشگاهی در فرایند اهداء جنین، از دیگر مسائل مهم می باشد که پرداختن به آن در این پژوهش لازم و ضروری می باشد؛ از آنجا که و دریافت کنندگان جنین باید واجد شرایط مقرر در قانون باشند، بحث در خصوص شرایط جسمی، روحی- روانی و اجتماعی آنها از جمله مباحث مطرح در این مقاله می باشد که به آن پرداخته می شود. تشبیه مسئولیت مدنی دریافت کنندگان جنین با پدر و مادر توسط عده ای از حقوقدانان با قصد انتفای مسئولیت مدنی دریافت کنندگان به علت عدم تحقق مسئولیت مدنی پدر و مادر در برابر فرزندشان، باعث شده است که در این پژوهش بابی در خصوص مسئولیت مدنی پدر و مادر بگشاییم و به اثبات برسانیم که پدر و مادر نیز در صورت ارتکاب فعل زیانبار (انتقال نواقص ژنتیکی) و تحقق سایر ارکان مسئولیت مدنی، در برابر فرزندشان مسئولیت مدنی دارند، در نتیجه به طریق اولی دریافت کنندگان جنین نیز در صورت احراز تقصیر و تحقق ارکان مسئولیت مدنی، مسئولیت مدنی آنها محقق می گردد و آثاری از جمله طرح دعوا برای مطالبه خسارت توسط ذینفع صادر می گردد.
 

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:

1. اصغری، قریبا، ملاحظات اخلاقی انتخاب جنسیت در اهداء گامت و جنین، اهدا گامت و جنین در درمان ناباروری (کتاب)، سمت، تهران، 1384.

2. اردکانی، بهجت، آخوندی، محمد مهدی، میلانی فر، علیرضا، مدیره ، یونس، مشاوره، ارزیابی سلامت و تطاق مشخصات اهدا کننده و دریافت کننده در درمان ناباروری، اهدا گامت و جنین در درمان ناباروری (کتاب)، سمت، تهران، 1384، چ اول.

3. الهام، غلامحسین، مقررات و آثار حقوقی اهداء جنین بررسی قانون اهداء جنین، چالش ها و راهکارها (کتاب)، نشر دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، 1382، چ اول.

4. افلاطونیان، عباس اصغرنیا، مریم، هماهنگ کردن سیکل های دریافت کننده و اهداء کننده تخمک، اهداء گامت و جنین در درمان ناباروری ، نشر سمت تهران 1384 ، چاپ اول.

5. افلاطونیان، عباس و دیگران، باروری آزمایشگاهی، انتقال جنین و گزارش اولین مورد موفقیت آمیز آن در ایران، معاونت امور پژوهش دانشگاه شهید صدوقی، یزد 1370 ، چاپ اول.

6. افلاطونیان، عباس، کریم زاده، محمدعلی، باروری موفق در انسان در شرایط بیعی لقاح خارجی از بدن، شر قدیانی، تهران، 1380، چ 1.

7. امامی، سید اسدالله، وضعیت حقوقی باروری مصنوعی و انتقال جنین، روشهای نوین تولید مثل انسانی از دیدگاه فقه و حقوق، تهران، انتشارات سمت،  1380، چاپ اول.

8. بهجتی اردکانی، زهره؛ عارفی، سهیلا؛ آشنایی با لقاح طبیعی ، لقاح خارجی رحمی و ضرورت استفاده از گامت جایگزین در درمان ناباروری، اهداء گامت و جنین در درمان ناباروری، سمت، تهران، 1384، چاپ اول.

9. بیژنی، محمدعلی، جنین آزمایشگاهی از دیدگاه مسئولیت مدنی (پژوهش‌های فقهی) سال هفتم، شماره چهارم، بهار و تابستان 1390.

10. پرویزی، سیروس، بررسی ماهیت حقوقی اتلاف جنین آزمایشگاهی، خلاصه مقالات سمینار دو روزه جنین آزمایشگاهی از دیدگاه فقه، حقوق و اخلاق 9  و 8 دی ماه 1389.

11. جعفر زاده، میر قاسم؛ مروری بر وضعیت ART در کشورهای مختلف، روش های نوین تولید مثل انسانی از دیدگاه فقه و حقوق انتشارات سمت، تهران، 1380، چاپ اول.

12. سردره اسماعیل، بررسی فقهی و حقوقی اهدا گامت و جنین، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، پردیس قم دانشگاه تهران، 1385.

13. سهراب وند، فرناز، موارد استفاده، نحوه ی بررسی اهداء کننده و گیرنده و آماده سازی آندومتر برای اهداء جنین، بررسی قانون اهداء جنین چالش ها و راهکارها (کتاب)، نشر دانشگاه علوم پزشکی تهران، 1384، چاپ اول.

14. صابری، سید مهدی، مباحث مطرح در روانشناسی اهداء و انتقال جنین، بررسی قانون نحوه اهداء جنین به زوجین نابارور، چالش ها و راهکارها (کتاب)، نشر دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، 1382،  چ اول.

15. صادقی مقدم، محمدحسن، مبانی فقهی و بایسته های قانون نحوه اهداء جنین به زوجین نابارور، اهداء گامت و جنین در درمان ناباروری (کتاب)، سمت، تهران، 1384، چ اول.

16. صفری، محسن، شبهه مالیت جنین آزمایشگاهی و امکان معامله آن، چکیده مقالات سمینار دو روزه جنین آزمایشگاهی از دیدگاه فقه، حقوق و اخلاق، 1389.

17. صفریان، مهدی، نقش تقصیر در مسئولیت مدنی، پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته حقوق خصوصی، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، 1390.

18. صمدی، افروز؛ ملکوتی، پریسا؛ مهتاب پور، محمد کاظم؛ یزدانی، شکوه؛ ماهیت حقوق (مالیت یا شخصیت) جنین آزمایشگاهی، خلاصه مقالات سمینار دو روزه جنین آزمایشگاهی از دید گاه فقه، حقوق و اخلاق ، 9 و 8 دی ماه 1389.

19. رضانیا معلم، محمدرضا، وضعیت حقوقی کودک ناشی از انتقال جنین، روش های نوین درمان تولید مثل از دیدگاه فقه و حقوق، تهران، انتشارات سمت، 1380، چاپ اول.

20. رمضان زاده، فاطمه، جعفرآبادی، مینا، اندیکاسیون های اهداء گامت و جنین، اهداء گامت و چنین در درمان با بارور (کتاب) انتشارات سمت، تهران، 1384، ج اول.

21. عابدی نیا، جنبه های روان شناختی اهداء جنین، بررسی قانونی اهداء جنین، چالش ها و راهکارها (کتاب)، نشر دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، 1382،ج اول.

22. غفاری، معرفت؛ روش های پیشرفته در درمان نازایی، روش های تولید مثل از دیدگاه فقه و حقوق، نشر سمت، تهران ، 1380 ، ج اول.

23. کاظمی، محمود، مسئولیت مدنی ناشی از اعمال پزشکی، رساله دکتری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1384.

24. کریمی، عباس؛ تعارض احکام راجع به مالیت و شخصیت بالقوه ی جنین آزمایشگاهی، چکیده مقالات سمینار دو روزه جنین آزمایشگاهی از دیدگاه فقه، حقوق و اخلاق،  9 و8 دی ماه 1389.

25. کی و دیگران، ناباروری، ارزیابی و درمان ، ترجمه محمد علی کریم زاده مبیدی و دیگران، بیمارستان تخصصی زنان و زایمان و نازایی مادر، یزد، 1375، چاپ اول.

26. نایب زاده، عباس؛ باروری مصنوعی، انتشارات مجد، تهران، 1380، چاپ اول.

27. یثربی، علی محمد؛ جنین آزمایشگاهی از دیدگاه مسئولیت مدنی، مجله پژوهش های فقهی، شماره 4، زمستان 1390.

1. Australian low journal. The paralix case and postmortem insemination. 1984-s27.

2. Morgan d. and R. Lee. Human fertilization and embryology act. 1990 clondon: blackstone press, 1991.

3. New Law Reform. Commission Reports Artificial Conecption: Human Artifcial Http// www. Legaiaid Nsw. Gov. Au/ Rc. Nsf/ Pages/ R49